Wat ass Gelatine: Wéi gëtt et hiergestallt, benotzt a profitéiert et?
Déi éischt Notzung vu Gelatine gëtt op ongeféier 8000 Joer als Klebstoff geschat. A vun der Réimescher Zäit iwwer d'Ägypter bis zum Mëttelalter gouf Gelatine op déi eng oder aner Manéier benotzt. Hautdesdaags gëtt Gelatine iwwerall benotzt, vu Séissegkeeten iwwer Bäckereien bis Hautcremen.
A wann Dir hei sidd fir méi iwwer Gelatine ze léieren, wéi et hiergestallt gëtt, a seng Uwendungen a Virdeeler, dann sidd Dir op der richteger Plaz.
Figur Nr. 0 Wat ass Gelatine a wou gëtt et benotzt
Checklëscht
Wat ass Gelatine, a wéi gëtt se hiergestallt?
Wat sinn d'Uwendungen vu Gelatine am Alldag?
Kënne Veganer a Vegetarier Gelatine konsuméieren?
Wat ass de Virdeel vu Gelatine fir de mënschleche Kierper?
1) Wat ass Gelatine, a wéi gëtt se hiergestallt?
„Gelatine ass en transparent Protein ouni Faarf oder Geschmaach. Et gëtt aus Kollagen hiergestallt, wat dat am meeschte verbreet Protein bei Mamendéieren ass (25% ~ 30% vun den gesamte Proteinen).“
Et ass wichteg ze bemierken, datt Gelatine net am Kierper vun Déieren präsent ass; et ass e Nieweprodukt, dat duerch d'Veraarbechtung vu kollagenräiche Kierperdeeler an Industrien hiergestallt gëtt. Et enthält Rëndgelatine, Fëschgelatine a Schwäingelatine jee no der Quell vun de verschiddene Rohmaterialien.
Déi heefegst Zorte vu Gelatine si Liewensmëttelgelatine a pharmazeutesch Gelatine wéinst hire ville Eegeschaften;
Verdickung (Haaptursaach)
Jelling Natur (Haaptursaach)
Geldstrofen
Schaumung
Adhäsioun
Stabiliséieren
Emulgéierend
Filmbildung
Waasserbindung
Aus wat gëtt Gelatine gemaach?
„Gelatine gëtt duerch d'Ofbau vu Kollagen-räiche Kierperdeeler hiergestallt. Zum Beispill ginn d'Schanken, d'Bänner, d'Sehnen an d'Haut vun Déieren, déi reich u Kollagen sinn, entweder a Waasser gekacht oder gekacht, fir Kollagen a Gelatine ëmzewandelen.“
Figur Nr. 1 Industriell Produktioun vu Gelatine
Déi meescht Industrien weltwäit produzéieren Kollagen an dëse 5 Schrëtt;
i) Virbereedung: An dësem Schrëtt ginn d'Déierdeeler, wéi Haut, Schanken, asw., a kleng Stécker zerbrach, dann an enger sauer/alkalescher Léisung ageweit an duerno mat Waasser gewäsch.
ii) Extraktioun: An dësem zweete Schrëtt ginn déi zerbrach Schanken a Haut a Waasser gekacht, bis de ganze Kollagen dran a Gelatine ëmgewandelt a waasserléislech ass. Dann ginn all d'Schanken, d'Haut an d'Fett ewechgeholl, soudatt eng Gelatineléisung bleift.
iii) Reinigung: D'Gelatineléisung enthält nach ëmmer vill Spuerfetter a Mineralstoffer (Kalzium, Natrium, Chlorid, asw.), déi mat Filteren an aner Prozedure ewechgeholl ginn.
iv) Verdickung: Déi gelatinräich reng Léisung gëtt erhëtzt, bis se konzentréiert ass a sech zu enger viskoser Flëssegkeet entwéckelt. Dësen Erhëtzungsprozess huet d'Léisung och steriliséiert. Spéider gëtt déi viskos Léisung ofgekillt, fir d'Gelatine an eng fest Form ëmzewandelen. v) Veraarbechtung: Schlussendlech geet déi fest Gelatine duerch e Filter mat perforéierte Lächer, wouduerch d'Nuddelen d'Form kréien. Duerno ginn dës Gelatinnudelen zerquetscht, fir e pulverfërmegt Endprodukt ze bilden, dat vill aner Industrien als Rohmaterial benotzen.
2) Wéi eng Uwendungen huet Gelatine am Alldag?
Gelatine huet eng laang Geschicht vun der mënschlecher Kultur. Laut Fuerschung gouf Gelatine + Kollagenpaste viru ronn dausend Joer als Klebstoff benotzt. Déi éischt Notzung vu Gelatine fir Liewensmëttel a Medizin gëtt op ongeféier 3100 v. Chr. (Al Ägypten) geschat. Géint d'Mëttelalter (5. ~ 15. Joerhonnert n. Chr.) gouf eng jelly-ähnlech séiss Substanz um englesche Geriicht benotzt.
Am 21. Joerhonnert sinn d'Benotzunge vu Gelatine technesch onlimitéiert; mir wäerten d'Benotzunge vu Gelatine an 3 Haaptkategorien opdeelen;
i) Iessen
ii) Kosmetik
iii) Pharmazeutesch
i) Iessen
Déi verdickend an jelliéierend Eegeschafte vu Gelatine sinn den Haaptgrond fir seng aussergewéinlech Popularitéit am Alldagsliewen, wéi zum Beispill;
Figur Nr. 2 Gelatine a Liewensmëttel benotzt
➢ Kuchen: Gelatine erméiglecht déi cremeg a schaumeg Beschichtung op Bäckereikuchen.
➢ Crème Kéis: Déi mëll a samteg Textur vum Crème Kéis gëtt duerch d'Zousätz vu Gelatine kritt.
➢ Aspik: Aspik oder Fleeschgelee ass e Geriicht, dat gemaach gëtt, andeems Fleesch an aner Zutaten mat Hëllef vun enger Form a Gelatine ëmginn ginn.
➢ Kaugummi: Mir all hunn emol Kaugummi giess, an déi kauend Natur vum Kaugummi ass alles op der Gelatine dran zeréckzeféieren.
➢ Zoppen & Zoossen: Déi meescht Cheffen weltwäit benotze Gelatine als Verdickungsmëttel fir d'Konsistenz vun hire Platen ze kontrolléieren.
➢ Gummibären: All Zorte vu Séissegkeeten, och déi berühmte Gummibären, enthalen Gelatine, wat hinnen kaubar Eegeschafte gëtt.
➢ Marshmallows: Op all Campingausfluch sinn d'Marshmallows d'Häerz vun all Lagerfeier, an all déi lofteg a mëll Natur vun de Marshmallows geet op d'Gelatine.
ii) Kosmetik
➢ Shampoos & Conditioner: Hautdesdaags ginn et gelatineräich Hoerpfleegflëssegkeeten um Maart, déi behaapten, d'Hoer direkt méi déck ze maachen.
➢ Gesiichtsmasken: Gelatine-Peel-off-Masken sinn en neien Trend, well Gelatine mat der Zäit haart gëtt a meeschtens dout Hautzellen ofschielt, wann Dir se erofhuelt.
➢ Cremen & Feuchtigkeitsspender: Gelatine besteet aus Kollagen, wat den Haaptbestanddeel ass, fir d'Haut méi jonk ausgesinn ze loossen, dofir behaapten dës Hautpfleegprodukter op Basis vu Gelatine, datt se Falten bekämpfen a fir eng glat Haut suergen.
Gelatine gëtt a ville Make-up- a Hautpfleegprodukter benotzt, wéi zum Beispill;
Figur Nr. 3 Gleatin-Benotzung a Shampoos an aner Kosmetikprodukter
iii) Pharmazeutesch
Pharmazeutesch ass déi zweetgréisst Notzung vu Gelatine, wéi zum Beispill;
Figur Nr. 4 Gelatinekapselen mëll an haart
Kapselen: Gelatine ass e faarflos a geschmaachslos Protein mat geléierenden Eegeschaften, dofir gëtt et benotzt fir Kapselen ze maachen, déi als Beschichtung an Liwwerungssystem fir vill Medikamenter a Nahrungsergänzungsmittel déngen.
Nahrungsergänzungsmittel: Gelatine gëtt aus Kollagen hiergestallt an enthält ähnlech Aminosaieren wéi Kollagen, dat heescht datt d'Opnam vu Gelatine d'Kollagenbildung an Ärem Kierper fördert an Ärer Haut méi jonk ausgesäit.
3) Kënne Veganer a Vegetarier Gelatine konsuméieren?
„Nee, Gelatine gëtt aus Déierendeeler gewonnen, dofir kënnen weder Veganer nach Vegetarier Gelatine konsuméieren.“
Vegetarier vermeiden et, Déierefleesch an Nieweprodukter ze iessen, déi dovunner hiergestallt ginn (wéi Gelatine aus Déiereknochen a Haut). Si erlaben awer den Konsum vun Eeër, Mëllech, etc., soulaang d'Déieren an idealem Zoustand gehale ginn.
Am Géigesaz dozou vermeiden Veganer Déierefleesch an all Forme vun Nieweprodukter wéi Gelatine, Eeër, Mëllech, etc. Kuerz gesot, mengen Veganer, datt Déieren net fir d'Ënnerhalung oder d'Iessen vun de Mënsche geduecht sinn, an egal wéi, si sollten fräi sinn & op keng Manéier benotzt kënne ginn.
Gelatine ass also streng verbueden fir Veganer a Vegetarier, well et vum Schluechten vun Déieren kënnt. Mee wéi Dir wësst, gëtt Gelatine a Hautpfleegcremen, Liewensmëttel a medizinesche Produkter benotzt; ouni et ass Verdickung onméiglech. Fir Veganer hunn d'Wëssenschaftler dofir vill alternativ Substanzen entwéckelt, déi déiselwecht funktionéieren, awer op keng Manéier vun Déieren ofgeleet sinn, an e puer dovun sinn:
Figur Nr. 5 Gelatineersatz fir Veganer a Vegetarier
i) Pektin: Et gëtt aus Zitrus- an Äppelfrüchte gewonnen a kann als Stabilisator, Emulgator, Geliermëttel a Verdickungsmëttel déngen, genee wéi Gelatine.
ii) Agar-Agar: Och bekannt als Agarose oder einfach Agar ass den wäit verbreeten Ersatz fir Gelatine an der Liewensmëttelindustrie (Glace, Zoppen, asw.). E gëtt aus roude Mieralgen gewonnen.
iii) Vegan Jel: Wéi den Numm et scho seet, gëtt vegan Gel duerch d'Mëschung vu ville Derivater aus Planzen, wéi Geméisgummi, Dextrin, Adipinsäure, etc., hiergestallt. Et gëtt Resultater, déi ähnlech wéi Gelatine sinn.
iv) Guargummi: Dëse vegane Gelatineersatz gëtt aus de Somen vun der Guarplanz (Cyamopsis tetragonoloba) gewonnen a gëtt meeschtens a Bäckereien benotzt (et passt net gutt zu Zoossen a flëssege Liewensmëttel).
v) Xanthamgummi: E gëtt duerch Fermentatioun vun Zocker mat enger Bakterie mam Numm Xanthomonas campestris hiergestallt. E gëtt wäit verbreet a Bäckereien, Fleesch, Kuchen an aner Liewensmëttelprodukter als Alternativ zu Gelatine fir Vegetarier a Veganer benotzt.
vi) Pfeilwurzel: Wéi den Numm et scho seet, gëtt d'Pfeilwurzel vum Stamm vu verschiddene tropesche Planzen wéi Maranta arundinacea, Zamia integrifolia, etc. gewonnen. Si gëtt a Pulverform als Ersatz fir Gelatine fir haaptsächlech Zoossen an aner flësseg Liewensmëttel verkaaft.
vii) Maisstärke: Et kann och als Gelatinealternativ a verschiddene Rezepter benotzt ginn a gëtt aus Mais gewonnen. Et ginn awer zwou Haaptunterschieder; Maisstärke gëtt méi déck wann et erhëtzt gëtt, während Gelatine méi déck gëtt wann et ofkillt; Gelatine ass transparent, während Maisstärke dat net ass.
viii) Carrageen: Et gëtt och aus roude Mieralgen als Agar-Agar gewonnen, awer béid kommen aus verschiddene Planzenaarten; Carrageen gëtt haaptsächlech aus Chondrus crispus gewonnen, während Agar aus Gelidium a Gracilaria kënnt. En groussen Ënnerscheed tëscht dësen ass datt Carrageen keen Nährwäert huet, während Agar-Agar Faseren a vill Mikronährstoffer enthält.
4) Wat ass de Virdeel vu Gelatine fir de mënschleche Kierper?
Well Gelatine aus dem natierleche Protein Kollagen hiergestallt gëtt, bitt et vill Gesondheetsvirdeeler, wann et a purer Form geholl gëtt, wéi zum Beispill;
i) Verlangsamt d'Hautalterung
ii) Hëlleft beim Gewiichtsverloscht
iii) Fërdert bessere Schlof
iv) Stäerkt Schanken a Gelenker
v) Senkt de Risiko vun Häerzkrankheeten
vi) Schützt d'Organer a verbessert d'Verdauung
vii) Reduzéiert Angscht a hält Iech aktiv
i) Verlangsamt d'Hautalterung
Figur Nr. 6.1 Gelatine gëtt glat a jonk Haut
Kollagen gëtt eiser Haut Kraaft an Elastizitéit, wat eis Haut glat, faltenfräi a mëll mécht. Bei Kanner a Jugendlecher ass de Kollagenniveau héich. No 25 Joer fänkt d'Kollagenproduktioun awer un ze reduzéieren, eis Haut verléiert seng Festigkeit, fein Linnen a Falten fänken un ze erschéngen, an am Alter gëtt d'Haut schlapp.
Wéi Dir gesinn hutt, fänken e puer Leit an hiren 20er un, wéi wann se an hiren 30er oder 40er ausgesinn; dat ass wéinst hirer schlechter Ernärung (manner Kollagenopnahm) a Vorsichtegkeet. A wann Dir Är Haut mëll, faltefräi a jonk wëllt halen, och an Äre 70er, ass et recommandéiert, d'Kollagenproduktioun vun Ärem Kierper ze fërderen an Är Haut ze pflegen (manner an d'Sonn erausgoen, Sonnecrèmen benotzen, asw.).
Mä de Problem hei ass, datt Dir Kollagen net direkt verdaue kënnt; alles wat Dir maache kënnt, ass eng Aminosaierräich Ernährung ze iessen, déi Kollagen ausmécht, an dee beschte Wee fir dat ze maachen ass Gelatine ze iessen, well Gelatine vum Kollagen ofgeleet ass (ähnlech Aminosaieren an hirer Struktur).
ii) Hëlleft beim Gewiichtsverloscht
Et ass eng bekannt Tatsaach, datt eng proteinräich Ernährung Iech hëllefe kann, Iech méi laang satt ze fillen, well Proteinen méi Zäit brauchen fir ze verdauen. Dofir hutt Dir manner Verlaangen no Iessen, an Är deeglech Kaloriezufuhr bleift kontrolléiert.
Ausserdeem gouf et och an enger Studie gewisen, datt wann Dir all Dag eng Protein-Diät konsuméiert, Äre Kierper eng Resistenz géint Honger entwéckelt. Dofir hëlleft Gelatine, dat rengt Protein ass, wann et ongeféier 20 Gramm deeglech geholl gëtt, Äert Iwweriessen ze kontrolléieren.
Figur Nr. 6.2 Gelatine mécht de Mo voll a hëlleft Gewiicht ze verléieren
iii) Fërdert bessere Schlof
Figur Nr. 6.3 Gelierung fördert bessere Schlof
An enger Studie krut eng Grupp, déi Schlofproblemer hat, 3 Gramm Gelatine, während eng aner Grupp mat de selwechte Schlofproblemer näischt krut, an et huet sech erausgestallt, datt Leit, déi Gelatine konsuméieren, vill besser schlofen wéi déi aner.
D'Fuerschung ass awer nach kee wëssenschaftleche Fakt, well Millioune Faktoren am Kierper an ausserhalb vun him d'Resultater beaflosse kënnen. Eng Studie huet awer positiv Resultater gewisen, an well Gelatine aus natierlechem Kollagen gewonnen gëtt, wäert eng deeglech Intake vun 3 Gramm dovun Iech kee Schued verursaachen, wéi Schlofpillen oder aner Drogen et maachen.
iv) Stäerkt Schanken a Gelenker
Figur Nr. 6.4 Gelierung produzéiert Kollagen, wat d'Basisstruktur vun de Schanken bildt
„Am mënschleche Kierper mécht Kollagen 30 ~ 40% vum Gesamtvolumen vun de Schanken aus. Wärend Kollagen am Gelenkknorpel ⅔ (66,66%) vum gesamten Dréchegewiicht ausmécht. Dofir ass Kollagen néideg fir staark Schanken a Gelenker, a Gelatine ass dee effektivste Wee fir Kollagen ze produzéieren.“
Wéi Dir scho wësst, gëtt Gelatine aus Kollagen gewonnen, an d'Aminosaieren vun der Gelatine si bal ähnlech wéi Kollagen, dofir fördert den deegleche Konsum vu Gelatine d'Kollagenproduktioun.
Vill Krankheeten, déi mat de Schanken ze dinn hunn, besonnesch bei eelere Leit, wéi Arthrose, rheumatoider Arthritis, Osteoporose, etc., bei deenen d'Schanken ufänken ze schwächen an d'Gelenker sech ofbauen, wat zu staarke Péng, Steifheet, Wéi a schliisslech Immobilitéit féiert. Wéi och ëmmer, an engem Experiment gouf festgestallt, datt Leit, déi all Dag 2 Gramm Gelatine huelen, eng massiv Reduktioun vun der Entzündung (manner Péng) an eng séier Heelung weisen.
v) Senkt de Risiko vun Häerzkrankheeten
„Gelatine hëlleft vill schiedlech Chemikalien ze neutraliséieren, besonnesch déi, déi zu Häerzproblemer féiere kënnen.“
Figur Nr. 6.5 Gelierung wierkt als Neutralisator géint schiedlech Häerzchemikalien
Déi meescht vun eis iessen all Dag Fleesch, wat ouni Zweiwel hëlleft, eng gutt Gesondheet ze erhalen an Iwwergewiicht ze kontrolléieren. Wéi och ëmmer, et ginn e puer Verbindungen a Fleesch, wéi Methionin, déi, wa se a grousser Quantitéit geholl ginn, eng Erhéijung vum Homocysteinniveau verursaache kënnen, wat Entzündungen an de Bluttgefässer ausléist an de Risiko vun engem Schlaganfall erhéicht. Gelatine wierkt awer als natierlechen Neutralisator vum Methionin an hëlleft den Homocysteinniveau ze erhéijen, fir Häerzproblemer ze vermeiden.
vi) Schützt d'Organer a verbessert d'Verdauung
An all Déierekierper bilt Kollagen eng Schutzschicht op all bannenzeg Organer, och op der bannenzeger Schleimhaut vum Verdauungstrakt. Dofir ass et néideg, de Kollagenniveau am Kierper héich ze halen, an dee beschte Wee fir dat ze maachen ass mat Gelatine.
Et gouf observéiert, datt d'Gelatine d'Produktioun vu Magensäure am Mo fördert, wat zu enger richteger Verdauung vu Liewensmëttel bäidréit an hëlleft Blähungen, Verdauungsstéierungen, onnéideg Gasbildung, etc. ze vermeiden. Gläichzäiteg erhéicht de Glycin an der Gelatine d'Schleimhaut vun de Magenwänn, wat dem Mo hëlleft, aus senger eegener Magensäure ze verdauen.
Figur Nr. 6.6 Gelatine enthält Glycin, wat dem Mo hëlleft sech selwer ze schützen
vii) Reduzéiert Angscht a hält Iech aktiv
„Glycin a Gelatine hëlleft eng stressfräi Stëmmung an eng gutt mental Gesondheet ze halen.“
Figur Nr. 7 Gudde Laun wéinst Gelatine
Glycin gëllt als en hemmende Neurotransmitter, an déi meescht Leit huelen et als stresslindernd Substanz fir e aktive Geescht z'erhalen. Ausserdeem benotzen déi meescht Réckemarkshemmende Synapsen Glycin, an e Mangel dovun kann zu Faulheet oder souguer psychesche Problemer féieren.
Also, den deegleche Konsum vu Gelatine garantéiert e gudde Glycin-Stoffwiessel am Kierper, wat zu manner Stress an engem energesche Liewensstil féiert.